Kapitalizm klasowy upada, spróbujmy prawdziwego

Opinia w dobrych ludziach, lecz wiedza w tworzeniu

Przez ostatnie cztery lata obserwowaliśmy, jak zachodnie rządy zwracały się ku makabrycznemu korporatyzmowi, w którym wybrane prywatne kompanie są ratowane za publiczne pieniądze. To oczywiście powoduje oburzenie na całym spektrum politycznym: Partia Herbaciana i Oburzeni protestują przeciw temu samemu, to jest przeciw ratowaniu wielkich banków przez podatników.

Ale gdy Oburzeni nieco naiwnie wierzą, że narzekają na kapitalizm, wolnorynkowcy odpowiadają, że w kapitalizmie pozwolono by im upaść, a ich aktywa byłyby sprzedane ich rentownym konkurentom. Obligatariusze, akcjonariusze i pewnie niektórzy klienci straciliby pieniądze, ale podatnicy nie dołożyliby ani grosza.

Kiedy w pełni przywołujemy ten argument (jak to zrobiłem ostatnio podczas dyskusji z członkami Occupy LSX) typową odpowiedzią jest: “Tak może jest w waszym teoretycznym kapitalizmie, ale my mówimy o tym który jest w rzeczywistości”.

To jest słuszny argument. My kapitaliści nie możemy stać się tacy, jak studenci trockiści, którzy wiecznie twierdzili, że ZSRS nie był w pełni komunistyczny a prawdziwy socjalizm nie został nigdy wprowadzony.

Czym więc jest prawdziwy kapitalizm? Gdzie można go znaleźć? Jakie zmiany musimy przeprowadzić aby go osiągnąć? Zamierzałem napisać długi artykuł na ten temat, ale odkryłem, że ubiegł mnie Jesse Norman, inteligentny poseł z Hereford. Jego referat Prawdziwy Kapitalizm (PDF, 25 stron po angielsku) jest warty przeczytania w całości. Dzięki temu, że zanim zaczął pracę w City, został doktorem filozofii, rozumie wady obecnego systemu zarówno w teorii jak i w praktyce. Podaje również konkretne kroki, jakie należy podjąć, aby go naprawić, aby akcjonariusze zaczęli myśleć o sobie jak o właścicielach a nie inwestorach, aby zachęcić do oszczędzania i zwiększyć konkurencję.

Przede wszystkim jednak, Jesse mówi, że wolność to coś więcej niż brak zasad; to również odpowiedzialność i (przy braku zewnętrznych ograniczeń) samokontrola. To właśnie różnica między tym, co Milton nazywał “wolnością” a tym, co nazywał “licencją”. Referat Jessa jest świadomie konserwatywny, ale podkreśla, że różnica między konserwatystami a libertarianami jest i jeszcze długo będzie pomijalna.

Oryginalny artykuł został opublikowany 5 stycznia 2012r.

Kapitalizm klasowy – można traktować jako uogólnienie pojęć kapitalizmu kumplowskiego (dosłownego tłumaczenia “crony capitalism” użytego w oryginale) oraz kapitalizmu kompradorskiego, używanego przez Stanisława Michalkiewicza do opisania polskiej rzeczywistości ekonomicznej. W jednym i drugim przypadku wybrana klasa społeczna otrzymuje od rządu przywileje ekonomiczne.